Print

Compositie:

Er zijn tal van suggesties, richtlijnen en technieken die je kunt gebruiken voor composities. Met een goed inzicht hierin kun je niet alleen goede foto's maken, maar begrijp je ook wanneer het een goed idee is om juist tegen een regel in te gaan.

 

Bij het maken van een compositie gaat het er om een standpunt voor de camera te vinden waarin alle elementen van het onderwerp op een visueel aantrekkelijke positie in het beeld worden opgenomen. In deze Tips & Tricks komen de nuttigste en meest gebruikte technieken voor het verbeteren van foto's aan de orde.


De achtergrond bijsnijden

Bij compositie is het niet alleen belangrijk wat je in je foto's opneemt, maar ook wat je eruit weglaat. Veel achtergronden zijn beter nadat je ze hebt bijgesneden. Dit kun je doen door dichter bij het hoofdonderwerp van de foto te gaan staan of door in te zoomen.

Je snijdt een foto bij om twee redenen. Reden 1: je verwijdert ongewenste en storende objecten of achtergronden. Reden 2: je kunt het beeld vullen met het hoofdonderwerp. Bij portretfotografie betekent dit dat je alleen het gezicht van de persoon kunt laten zien.

Houd er wel rekening mee dat een omgeving en achtergrond vaak iets kunnen zeggen over iemands persoonlijkheid. In dat geval is het juist interessant om meer dan alleen een gezicht te tonen. Je kunt de persoon fotograferen in een voor hem of haar vertrouwde omgeving: een schrijver aan zijn bureau, een pianist bij zijn piano of een fotograaf achter de camera.

Een ander perspectief

Als je iets ziet wat je graag wilt fotograferen, neem dan een moment de tijd om na te denken over het perspectief. Is het beeld beter vanaf de linker- of de rechterkant? Komt het onderwerp beter tot zijn recht als je de opname maakt vanuit een laag gezichtspunt? Je kunt een foto heel bijzonder maken door op de grond te gaan liggen en de camera omhoog te richten.

 

Soms kun je ook op een hoger punt gaan staan en een landschapsfoto van bovenaf maken. In een stad zou je een kerktoren kunnen beklimmen of een foto kunnen maken vanaf het dak van een parkeergarage. Kijk dus goed naar de mogelijkheden die je hebt, en die anderen waarschijnlijk over het hoofd zien.

Dichtbij en ver weg
Foto's zonder schaal of diepte kunnen saai zijn. Als je dit wilt voorkomen en de opname interessanter wilt maken, kun je een object op de voorgrond gebruiken.

Stel je voor dat je op het strand staat en foto's maakt van de kliffen langs de baai. Als je de foto staand maakt, zal de voorgrond er waarschijnlijk vrij leeg uitzien.

Maar als je in het zand gaat liggen en bijvoorbeeld een steen of wat zeewier als onderwerp op de voorgrond gebruikt, kun je de foto meer diepte geven en hem op die manier dynamischer maken.

Een goede manier waarop je de dieptewaarneming in een foto kunt versterken, is het gebruik van een Tilt & Shift objectief, en sommige camera’s hebben een Miniature Effect Modus. Bij beide methoden is de scherptediepte (het gebied waarop je de camera scherpstelt) erg gering, waardoor de opname eruit ziet als een schaalmodel

Verdwijnpunten

Perspectief speelt een belangrijke rol bij composities. Stel je voor dat je naar een stuk rails voor je uit kijkt, dat niet langer in gebruik is. Het lijkt alsof de afstand tussen de rails in de verte steeds kleiner wordt. Door de naar elkaar toelopende lijnen wordt het oog de scène 'binnengetrokken'

 

Hetzelfde resultaat ontstaat als je je camera omhoog richt om een foto van een hoog gebouw te maken. Het lijkt dan alsof de randen van het gebouw aan de bovenkant dichter bij elkaar staan dan aan de onderkant. Dit effect wordt 'convergerende lijnen' genoemd. Als je dit effect wilt voorkomen, moet je op ruime afstand van het onderwerp gaan staan zodat je de camera parallel kunt houden met de grond. Dankzij de schuivende beweging van een Tilt & Shift objectief worden convergerende lijnen op een kleinere afstand gecorrigeerd.

   

De S-lijn
Een ander krachtig hulpmiddel voor composities is de S-lijn. Denk bijvoorbeeld aan een rivier die begint op de voorgrond en in een S-vorm wegkronkelt. Je oog zal instinctief de lijn volgen die de rivier door het beeld maakt. De S kan ook bestaan uit een weg, een heuvelrug of een patroon in het een close-up onderwerp. Ga na of je een S-lijn kunt zien en gebruik die in je composities

 

De regel van derden
Stel je voor dat twee verticale en twee horizontale lijnen je foto in negen gelijke rechthoeken verdelen. Als je ervoor zorgt dat het hoofdonderwerp op een van de vier kruispunten valt, is de resulterende foto vaak beter in balans.

Met camera's met Live View kun je een beeldraster instellen, zodat je het raster voor de regel van derden op het LCD-scherm kunt zien.

Staand of liggend beeld

Je kunt de camera zo vasthouden dat de lange zijde ervan parallel is met de grond (horizontaal of liggend formaat) of de camera 90° draaien zodat de korte zijde parallel is met de grond (verticaal of staand formaat). Maar soms zijn de mooiste landschapsfoto's verticaal gemaakt en zijn prachtige portretten in de horizontale stand gemaakt.

 

Maak optimaal gebruik van beide standen. Veel te veel fotografen vinden het gemakkelijker om foto's te maken in de landscape (horizontale) stand en maken bijna geen gebruik van de portrait (verticale) stand. Maak bij wijze van experiment eens een paar foto's van specifieke onderwerpen in zowel liggend als staand formaat. Je zult voor beide standen verschillende composities moeten gebruiken; probeer verschillende composities uit en kijk welke het beste resultaat geven.

De camera recht houden
Of het nu gaat om foto's in landelijke gebieden of om stadsgezichten: bij het fotograferen van landschappen is het belangrijk dat je de camera recht houdt. Een schuine horizon kan storend werken. Er zijn al veel SLR camera´s met een geïntegreerde digitale waterpas. De waterpas wordt in de zoeker en op het LCD-scherm weergegeven, zodat je de camera beter recht kunt houden.

Je kunt camera's ook recht opstellen met behulp van de waterpas die in bepaalde statieven is opgenomen of met een voordelige waterpasaccessoire dat op de accessoireschoen past. Er zijn ook Apps verkrijgbaar voor smartphones die deze mogelijkheid bieden.